Blog

Dlaczego warto jeść dynię?

Najpopularniejszy warzywem jesieni jest dynia. Kiedy tylko na zewnątrz robi się chłodniej, w internecie następuje szaleństwo przepisów z tym warzywem. Jest ona nie tylko przepyszna, ale również bardzo wartościowa odżywczo. Przekonajcie się sami!

Historia dyni sięga tysięcy lat przed naszą erą. Roślina ta pochodzi z Ameryki i do dzisiaj uznawana jest tam za symbol Halloween, które Amerykanie obchodzą 31 października [1].

Dynia jest warzywem należącym do rodziny dyniowatych. Spokojnie możemy nazwać ja kuzynką cukinii, melona, arbuza czy tez ogórka. Jednym z najpopularniejszych gatunków jest Dynia Zwyczajna (Cucurbita pepo) [1,2].  To jej używamy najczęściej do przyrządzania niesamowicie smacznych, zdrowych i rozgrzewających posiłków.

Przygotowujemy z niej m.in.:

  • zupy,
  • dżemy,
  • placuszki,
  • sosy,
  • dodatki do dań a także ciasta i różnorodne wypieki

Dynia ze względu na swe walory estetyczne i ciekawe kształty  jest wykorzystywana nie tylko jako składnik naszej diety, ale również w celach ozdobnych i dekoracyjnych. 

Wartości odżywcze dyni

Dynia słynie z bogactwa w składniki mineralne. Zawiera duże ilości mikro i makroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania zdrowego organizmu, takich jak potas, magnez, wapń czy selen. Na szczególną uwagę zasługuje w tym przypadku cynk, który jest wyjątkowo istotny w diecie mężczyzn. Jej miąższ obfituje także w wiele witamin m.in. C, A, E, niacynę oraz kwas foliowy, których nasz organizm nie jest w stanie wytworzyć sam. Dostarcza on również białka oraz dużych ilości błonnika pokarmowego, przy czym nie zawiera tłuszczu [1,2,3]. Dynia jest lekkostrawna i niskokaloryczna- zjadając 100g jej miąższu spożywamy jedynie 26 kcal [5]. Rzadko uczula, dlatego jest zalecana w diecie alergików i dzieci [4].

Najlepszym źródłem łatwo przyswajalnego cynku są pestki dyni, których 1 kilogram zawiera nawet do 200mg tego składnika. Pierwiastek ten zapobiega przerostowi prostaty oraz chorobom jąder. Ma duży wpływ na jakość nasienia, gospodarkę hormonalną oraz płodność mężczyzn [1]. Cynk odgrywa równie ważną rolę w opóźnieniu procesu starzenia komórek, ponieważ bierze udział w wielu procesach prowadzących do neutralizacji wolnych rodników [6].

Kolejnym składnikiem, którego nie można pominąć, mówiąc o Cucurbita pepo są karotenoidy. To im dynia zawdzięcza swoją charakterystyczną, mocno pomarańczową barwę. Pełnią one funkcję antyoksydantów, które chronią organizm przed niekorzystnym działaniem reaktywnych form tlenu. Zapobiegają również utlenianiu się frakcji ,,złego” cholesterolu, a co za tym idzie zmniejszają jego ogólne stężenie oraz redukują ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, m.in. miażdżycy czy choroby wieńcowej. Wykazano również antynowotworowe właściwości karotenoidów oraz ich korzystny wpływ na ogólny stan skóry. Badania wykazują, że regularne spożywanie dyni oraz jej pestek znacznie obniża ryzyko wystąpienia raka płuc [6].

Dzięki zawartości kukurbitacyny, dynia wykazuje działanie przeciwrobaczne i zarówno u dzieci jak i dorosłych. Pomaga w usuwaniu pasożytów z układu pokarmowego, nie powodując przy tym podrażnień błony śluzowej jelita [1]. Nauowcy wykazali, że wodne i metanolowe estrakty z dni hamują rozwój bakterii i grzybów, więc wykazują również działanie przeciwdrobnoustrojowe [5]. Dzięki zawartości potasu wpływa pozytywnie na utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego oraz wspomaga pracę mięśni szkieletowych i mięśnia sercowego [1].

Warto wzbogacić swoją dietę o wspomniane już wyżej pestki dyni. Składają się one w ok. 40% z oleju będącego skarbnicą nienasyconych kwasów tłuszczowych, fitosteroli, a także witamin i minerałów. Olej z pestek dyni tłoczony na zimno powinien być przechowywany w ciemnym i chłodnym miejscu. Należy również pamiętać, że nie nadaje się on do obróbki cieplnej i powinien być spożywany na surowo. Nadaje on potrawom niezwykle ciekawy, lekko orzechowy smak. Dzięki swoim wspaniałym właściwościom znalazł on również zastosowanie w przemyśle kosmetycznym [1].

Dynia jest niezwykle wszechstronną rośliną. Dzięki swoim właściwościom prozdrowotnym oraz walorom smakowym znalazła szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Niewątpliwie dynia zyskuje coraz większą popularność również w Polsce. Powinniśmy korzystać z tego, czym tak hojnie obdarowała nas natura.

Autorka artykułu:

Karolina Kulmińska, studentka dietetyki na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym

 

Bibliografia

1. Z. Zdrojewicz, A. Błaszczyk, M. Wróblewska: Dynia- Zdrowa, ale zapomniana, 2016.

2. B. Achremowicz, A. Ceglińska, M. Darmetko, T. Haber, J. Jankowska, P. Karpiński, M. Obiedziński, R. Tarasiewicz: ,,Charakterystyka wybranych surowców roślinnych i możliwości ich wykorzystania jako dodatków do ciast chlebowych”

3. J. Szwejda- Grzybowska, A. Wrzodak, S. Kaniszewski: ,,Wybrane wskaźniki wartości odżywczej i jakość sensoryczna dyni surowej i po upieczeniu”, Zeszyty Naukowe Instytutu Ogrodnictwa, 2017

4. A. Gotówka: BIOkurier.pl ,,Dynia i kilka faktów na jej temat, które trzeba znać”, 2018

5. B. Kulczyński, M. Człapka- Matyasik, A. Gramza- Michałowska: ,,Wartość żywieniowa dyni”, BROMAT. Chem. TOKSYKOL.- XLIX, 2016

6.  B. Gabys, A. Raszeja- Specht, H. Bielarczyk: ,, Rola cynku w procesach fizjologicznych i patologicznych organizmu”, 2014.

 

 

 

Dodaj komentarz