Blog

Kolory warzyw i owoców a ich właściwości

Kolory warzyw i owoców są różne dlatego, że występuje w nich wiele związków bioaktywnych, takich jak glukozynolany, polifenole czy karotenoidy. Każda z tych grup ma charakterystyczną dla siebie paletę barw. Które kolory warzyw i owoców odpowiadają za jakie właściwości prozdrowotne? Sprawdź!

Kolory warzyw i owoców o działaniu antyoksydacyjnym i wzmacniającym odporność

Barwy żółta, czerwona i pomarańczowa to karotenoidy, czyli  m.in. beta-karoten, luteina i likopen. Jest ich dużo więcej w przyrodzie, ale te są najważniejsze.  Pierwszy z nich, czyli beta-karoten, występuje w warzywach pomarańczowych i żółtych, ale także zielonych (chlorofil maskuje żółto-pomarańczowe barwy). W organizmie z udziałem tłuszczu konwertowany jest do retinolu – aktywnej formy witaminy A.  Ta jest niezbędna do procesów widzenia i odporności, a ponadto ma działanie antyoksydacyjne, chroniąc tym samym przed chorobami układu krążenia czy nowotworami. Najwięcej beta-karotenu znajdziemy w marchwi, natce pietruszki, jarmużu, szpinaku, papryce czerwonej, dyni i morelach.

Właściwości przeciwutleniające 

Likopen również ma właściwości przeciwutleniające. Występuje on w warzywach i owocach o żywo czerwonej barwie, czyli np. pomidorach i ich przetworach (z nich przyswaja się najlepiej), arbuzach, czerwonym grejpfrucie, a także papai.

Luteina oprócz tego, że tak jak pozostałe karotenoidy ma właściwości przeciwutleniające, jest niezbędna w procesach prawidłowego widzenia. Znajdziemy ją w owocach fioletowych, takich jak jeżyny czy borówki, ale także w warzywach zielonych, np. jarmużu, szpinaku, natce pietruszki, roszponce, papryce zielonej.

Właściwości przeciwnowotworowe 

Glukozynolany znajdziemy w warzywach krzyżowych, takich jak jarmuż, brokuł, brukselka, kapusta i kalafior. Mają one właściwości przeciwnowotworowe, ponieważ mają zdolność do naprawiania uszkodzonego DNA i hamowania namnażania komórek rakowych.

Kolory warzyw i owoców o działaniu przeciwzapalnym, antymiażdżycowym i obniżającym cholesterol

I na koniec polifenole. Najbardziej znane ze swoich właściwości są antocyjany i flawonoidy. Antocyjany to silne antyoksydanty, które poprzez „zmiatanie wolnych rodników” obniżają ryzyko wystąpienia wielu chorób, a także opóźniają procesy starzenia. Występują m.in. w malinach, aronii, śliwkach, czerwonej kapuście i bakłażanach. Flawonoidy hamują także procesy zapalne, a ponadto mają działanie antymiażdżycowe i obniżające stężenia cholesterolu we krwi. Znajdziemy je w owocach jagodowych (borówki, jagody, maliny, jeżyny) i ciemnych winogronach.

Jak widzisz warzywa i owoce to bogactwo dobroczynnych dla zdrowia właściwości! Jednak nie zapominajmy o smaku. Jest ich tak dużo, że możemy eksperymentować dowolnie, tak jak podpowie nam wyobraźnia lub gotowe przepisy!


Poszukujesz więcej informacji?


Iwona Kibil
administrator
Magister dietetyki. Od ponad 7 lat prowadzi własną praktykę dietetyczną skierowaną głównie do osób na diecie bezmięsnej. Pracuje m.in. z wegańskimi rodzinami, kobietami w ciąży, małymi dziećmi oraz osobami stosującymi dietę roślinną jako profilaktykę chorób cywilizacyjnych. Swoją praktykę opiera na „evidence-based medicine”. Jest autorką artykułów, warsztatów i wykładów związanych z różnymi aspektami zdrowotnymi diety roślinnej. Jest autorką książek „Wege. Dieta roślinna w praktyce” i “Wege rodzina. Dieta roślinna w praktyce” wydawnictwa PZWL. Sama od lat jstosuje dietę roślinną.