Blog

Kolory warzyw i owoców a ich właściwości

Kolory warzyw i owoców są różne dlatego, że występuje w nich wiele związków bioaktywnych, takich jak glukozynolany, polifenole czy karotenoidy. Każda z tych grup ma charakterystyczną dla siebie paletę barw. Które kolory warzyw i owoców odpowiadają za jakie właściwości prozdrowotne? Sprawdź!

Kolory warzyw i owoców o działaniu antyoksydacyjnym i wzmacniającym odporność

Barwy żółta, czerwona i pomarańczowa to karotenoidy, czyli  m.in. beta-karoten, luteina i likopen. Jest ich dużo więcej w przyrodzie, ale te są najważniejsze.  Pierwszy z nich, czyli beta-karoten, występuje w warzywach pomarańczowych i żółtych, ale także zielonych (chlorofil maskuje żółto-pomarańczowe barwy). W organizmie z udziałem tłuszczu konwertowany jest do retinolu – aktywnej formy witaminy A.  Ta jest niezbędna do procesów widzenia i odporności, a ponadto ma działanie antyoksydacyjne, chroniąc tym samym przed chorobami układu krążenia czy nowotworami. Najwięcej beta-karotenu znajdziemy w marchwi, natce pietruszki, jarmużu, szpinaku, papryce czerwonej, dyni i morelach.

Właściwości przeciwutleniające 

Likopen również ma właściwości przeciwutleniające. Występuje on w warzywach i owocach o żywo czerwonej barwie, czyli np. pomidorach i ich przetworach (z nich przyswaja się najlepiej), arbuzach, czerwonym grejpfrucie, a także papai.

Luteina oprócz tego, że tak jak pozostałe karotenoidy ma właściwości przeciwutleniające, jest niezbędna w procesach prawidłowego widzenia. Znajdziemy ją w owocach fioletowych, takich jak jeżyny czy borówki, ale także w warzywach zielonych, np. jarmużu, szpinaku, natce pietruszki, roszponce, papryce zielonej.

Właściwości przeciwnowotworowe 

Glukozynolany znajdziemy w warzywach krzyżowych, takich jak jarmuż, brokuł, brukselka, kapusta i kalafior. Mają one właściwości przeciwnowotworowe, ponieważ mają zdolność do naprawiania uszkodzonego DNA i hamowania namnażania komórek rakowych.

Kolory warzyw i owoców o działaniu przeciwzapalnym, antymiażdżycowym i obniżającym cholesterol

I na koniec polifenole. Najbardziej znane ze swoich właściwości są antocyjany i flawonoidy. Antocyjany to silne antyoksydanty, które poprzez „zmiatanie wolnych rodników” obniżają ryzyko wystąpienia wielu chorób, a także opóźniają procesy starzenia. Występują m.in. w malinach, aronii, śliwkach, czerwonej kapuście i bakłażanach. Flawonoidy hamują także procesy zapalne, a ponadto mają działanie antymiażdżycowe i obniżające stężenia cholesterolu we krwi. Znajdziemy je w owocach jagodowych (borówki, jagody, maliny, jeżyny) i ciemnych winogronach.

Jak widzisz warzywa i owoce to bogactwo dobroczynnych dla zdrowia właściwości! Jednak nie zapominajmy o smaku. Jest ich tak dużo, że możemy eksperymentować dowolnie, tak jak podpowie nam wyobraźnia lub gotowe przepisy!


Poszukujesz więcej informacji?


Iwona Kibil
administrator
Dyplomowana dietetyczka. Prowadzi własną praktykę dietetyczną skierowaną głównie do osób na diecie bezmięsnej. Pracuje m.in. z wegańskimi rodzinami, kobietami w ciąży, małymi dziećmi oraz osobami stosującymi dietę roślinną jako profilaktykę chorób cywilizacyjnych. Swoją praktykę opiera na „evidence-based medicine”. Jest autorką artykułów, warsztatów i wykładów związanych z różnymi aspektami zdrowotnymi diety roślinnej. Jest autorką książek „Wege. Dieta roślinna w praktyce” i "Wege rodzina. Dieta roślinna w praktyce". Sama od lat jstosuje dietę roślinną opartą na produktach nieprzetworzonych.